Herman Brood in de Rijkscollectie: eindelijk erkenning voor de schilder

Op 5 november 2026 zou Herman Brood 80 jaar zijn geworden. Een week eerder kreeg hij alvast een bijzonder verjaardagscadeau: een schilderij van Herman Brood is opgenomen in de Rijkscollectie. Daarmee staat de rock-'n-roll-icoon uit Zwolle officieel in hetzelfde rijtje als Rembrandt, Mondriaan en Karel Appel. De NOS bracht het nieuws op 29 oktober.

Voor wie Brood vooral kent van Saturday Night en Never Be Clever is het misschien een verrassing. Voor kunstliefhebbers is het een erkenning die lang op zich liet wachten.

Van de Belastingdienst naar de Rijkscollectie

Het gaat om een titelloos acrylschilderij uit het begin van de jaren negentig, met twee mannen en een pistool. Jarenlang hing het aan de muur bij de Belastingdienst in Den Haag. Hoe het daar terechtkwam, weet niemand precies; vrienden van Brood vermoeden een deal rond een oude belastingschuld. Echt Brood dus.

Inmiddels ligt het in het depot van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in Amersfoort en kan het worden uitgeleend aan musea. Volgens de RCE verdient Brood als icoon van de twintigste eeuw meer aanzien als kunstenaar.

Herman Brood als schilder: snel, fel en ongepolijst

Brood werd in 1946 geboren in Zwolle en ging kort naar de kunstacademie in Arnhem. De muziek won het eerst, maar vanaf de jaren tachtig en zeker in de jaren negentig werd schilderen steeds belangrijker. Hij werkte zoals hij leefde: snel, impulsief en zonder concessies. Vaak maakte hij meerdere schilderijen achter elkaar.

Een paar kenmerken van de kunst van Herman Brood:

• Felle primaire kleuren. Opvallend, want Brood was kleurenblind. Zijn vrouw Xandra wees hem soms aan welke kleur waar zat.
• Onconventioneel gereedschap. Naast kwasten en verfrollers gebruikte hij injectiespuiten om verf aan te brengen. De RCE noemt juist dat experimenteren als reden voor de aankoop.
• Tekst en beeld door elkaar. Slogans, namen en losse woorden staan midden in het werk, bijna als een stripverhaal.
• Zijn eigen wereld. Muziek, liefde, vrouwen, auto's, popiconen en zelfportretten.

Brood zei zelf dat hij eigenlijk niet kon schilderen, en dat zijn kunst gewoon zijn handschrift was. Juist die directheid maakt zijn werk zo herkenbaar.

Zeefdrukken van Herman Brood

Naast unieke schilderijen maakte Brood veel zeefdrukken, meestal in een genummerde oplage en met de hand gesigneerd. Daardoor hangt er in heel Nederland een Brood aan de muur, in huiskamers, kantoren en cafés. Een zeefdruk heeft dezelfde felle kleuren en dezelfde energie als zijn schilderijen, en past makkelijker in een interieur.

Brood en de kunstuitleen

Brood kende het fenomeen kunstuitleen goed. De laatste vijftien jaar van zijn leven kwam hij geregeld over de vloer bij de kunstuitleen, die veel van zijn kunstwerken had ingenomen. Kunst huren in plaats van kopen paste wel bij hem: kunst hoort aan de muur, niet in een depot.

Ook bij Kunstuitleen.nl hoort Brood er al heel lang bij. Veel kunstwerken van Herman Brood in onze collectie komen rechtstreeks bij Brood zelf vandaan: we namen ze destijds direct bij hem in, toen hij nog volop aan het schilderen was. Sindsdien hangen ze bij huurders in heel Nederland, en gaan ze na een tijd weer door naar de volgende muur.

Willem van Kunstuitleen.nl vertelde eerder dat hij zelf al jarenlang geniet van een zeefdruk van Herman Brood aan zijn eigen muur: King Jammy's Recording Studio, een muziekstudio op Jamaica.

Zelf een Herman Brood aan de muur?

Je hoeft niet naar het depot in Amersfoort om een Brood te zien. In onze collectie vind je tientallen zeefdrukken van Herman Brood. Bewaar je favorieten, reserveer ze en wij bezorgen en hangen ze bij je op, door heel Nederland. Pas als hij hangt, beslis je of je hem houdt.

Zo bestel je online: klik op het hartje bij de kunstwerken die je mooi vindt om ze als favoriet te bewaren. Ga daarna naar je favorieten en reserveer ze. Zo vraag je een gratis proefplaatsing aan.

Bekijk alle kunstwerken van Herman Brood of lees eerst hoe kunst huren werkt.

Meer rebelse kunstenaars? Lees ook ons verhaal over Jan Cremer.